پانكراس
عضوی است در پشت پریتوئن به طول 20 -12 سانتیمتر
و وزن 120 - 70 گرم سر آن در اری در خلف معده به قسمت ناف طحال امتداد دارد . دارای دو بخش درون ریز و برون ریز است.
مجرای پانكراس ترشحات بخش درون ریز را در آمپول واتر دئودنوم تخلیه می كند .
دور آمپول واتر اسفنگتر اودی قرار گرفته است كه سرعت ورود ترشحات پانكراس و كیسه صفرا را به داخل دئودنوم كنترل می كند . آنزیمهای گوارشی با محتویات پروتئنی زیاد و مایع سرشار از الكترولیتها ، ترشحات بخش درون ریز را تشكیل می دهد . سكرتین محرك اصلی ترشح بیكربنات و هورمون كوله سیتوكنین پانكروزیمین ، محرك اصلی ترشح آنزیمهای گوارشی از پانكراس است.
حجم ترشحات d/cc 2500-1500 و آمیلاز برای هضم كربوهیدرات ، تریپسین برای هضم پروتئینها ، لیپاز برای هضم چربیها است .
پانكراتیت( التهاب پانكراس )
دو نوع حاد ومزمن دارد .
پانكراتیت حاد شایعترین علل عبارتند از :
1- سنگ صفراوی 40% مهمترین علت
2- مصرف الكل طولانی مدت 35%
3 - داروها
4 - عفونتهای ویروسی
5 - تروما (شكم)
در پانكراتیت حاد اپیتلیوم مجاری پانكراس آسیب می بیند و باعث نشت آنزیمهای پانكراس به خصوص تریپسین در بافت بینابینی شده وایجاد التهاب ونكروز می شود / پدیده خود هضمی atodigestion
علایم :
1- درد شكمی حاد وشدید (علامت اصلی)
24 تا 48 ساعت پس از خوردن غذای بسیار سنگین یا الكل آغاز شده و در وسط اپی گاستر احساس می شود و با آنتی اسید خوب نمی شود
2 - تهوع و استفراغ (در پانكراتیت حاد شایع است)
3 - سفتی عضلات شكم و تندرنس شكم (نشانه پریتونیت)
4 - تب
5 - تاكیكاردی
تشخیص :
1- افزایش غلظت آمیلاز ولیپاز
2 - سونوگرافی
3- سی تی اسكن
درمان ، حمایتی و شامل موارد زیر است:
1- NPO و مایعات وریدی
2-NGT برای كاهش تهوع و استفراغ كاهش اتساع شكم و خازج كردن اسید
3- كنترل درد
4 - رزیم كم چرب و كم پروتِِِِِِِِِِِِِین پر كربوهیدرات ،استفاده از آنتی اسیدها
5 - قرار دادن درن در مجرای پانكراس به وسیله آندوسكوپ و تخلیه ترشحات وكاهش درد
پانکراتیت مزمن
با تخریب آهسته و پیش رونده ی سلول های پانکراس مشخص می شود.
علل : الکل 70% (شایع ترین) ، ایدیوپاتیک 20% ،
سایر علل ( تروما ، اختلالات متابولیک و... )
علائم : 1. درد شکم به صورت بی وقفه در پشت و قسمتهای فوقانی شکم
استفراغ کاهش وزن به علت کاهش مصرف غذا و سوء جذب استئاتوره دیابت زردی انسدادی آسیت تشخیص : ERCP حساس ترین و اختصاصی ترین آزمون برای پانکراتیت مزمن
درمان :
کنترل درد پرهیز از الکل تجویز آنزیم های پانکراس جراحی، که مجرای پانکراس به ژوژنوم متصل می شود و در طی 6 ماه برطرف می گردد.
Gallbladedder کیسه صفرا
یک ارگان گلابی شکل کیسه مانند و ظرفیت صفرا . دیواره ی آن از عضله ی صاف تشکیل شده است.
عملکرد :
هنگامی که اسفنکتر اودی بسته می شود، صفرای تولید شده در کبد وارد کیسه صفرا می شود . در طی ذخیره سازی ، نسبت زیادی آب آن جذب دیواره ی کیسه ی صفرا می شود و وقتی غذا وارد دئودنوم شود کیسه صفرا منقبض و اسفنکتر اودی شل می شود و صفرا وارد روده می شود . این واکنش با واسطه ترشح هورمون کوله سیستوکینین- پانکرئوزیمین مترشحه از دیواره روده ای تسهیل می شود .
نمک های صفراوی به همراه کلسترول در امولسییفیکاسیون چربی ها درقسمت دیستال ایلئوم کمک می کنند و سپس جذب گردش خون پورت شده به کبد برمی گردند و دوباره به درون صفرا ترشح می شوند.
فایل پاورپوینت 32 اسلاید